TOPONIME

TOPONIME

TOPONOMASTIKË E BICAJ

Bysboç - Lëtuk - Qafa e Batës - Maja e Farkës; në kohë të Kaurrit thonë se ka kenë farka - Ujtë e Bicaj - Begza ­Qafa e Qarthit - Maja e Këlladës - Tu viret Ujë - Grygat e Rrahit të Gjeçit - Maja e Rrezhmes - Laku i Grykës së Pjepit - Kodra e Kabashit - Prroni i Sumakllit - Fusha e dy Prrojt ­Jazi i Vis Sumakllit - Kodra e Shtremët - Shuliani i Dushkut - Hijet e Sumakllit - Brraka e Thanavet - Shtegu i Krrabit ­Qafa e Arësit - Krepi i Gjuritzi - Krepi i Madh - Laku i Grygës së Varrit; këtu thonë se janë vorrue dy pëlaka dekë prej harsallekut - Podi i Gjuritzi - Qeta e Gjuritzi - Brraka e Gju­ritzi - Lami i Kuq; thonë se heret ka pasë qitë bar të kuq, tesh jo. - Krepat e Llesh Prendushit - Shkoza e Gjuritzi - Bari i Drendezt - Brrakat e Palushit - Kodra e Paldedajt - Podi i Stenës - Gropat e Botës - Brraka e Palnes; drue lis qi ban Ipu­shten e gjanë e të madhe; këtu janë ba germimet e mademit per tri vjet rresht; në Bicaj janë edhe dy vende ku kan ba gropime; materjalin e xjerrun (madem arit, si thoshin Malcorët) e kishin ba mur buzë prronit; por rritë ujt e marrë e tretë gadi krejt; tash per tash Shoqnija a tuj vijue punimet e veta në Meçe ase Ngarrell, afer Qelzet - Podi i Mjatës - Gjuri i Lëtukut

 

TOPONOMASTIKË KRYEZIU

 

Qafa e Benës, megjë me katund të Fletit e Bjeshke e "Zot­nivet të Kryziut". Qafa e Klyzvet - Arët e Vjetra - Qafa e Malit -:.. Prroni i Fandit, i cilli perbAhet preLdy prrojevet të tjera: a) Prej Prroni të Zi, qi xen fill në Qallë të Ballcit, megjë me Iballe; b) Prej Prroni të Vogel, qi ka burimin perbri Kunorës së Dardhës. Të dy mblidhen sbashku në fund të Koders së Gegës e perbajnë Fandin e Vogel. Tuj kalue ne per Berdhet perzihet me lumin Lpat, qi nisë në Qafë të Malit. - Kodra e Nushaj - Mërijaj - Trashamali­Kunora e Dardhës, bjeshkë e madhe me kaproj, thi t' egjer, haru­sha, etj. - Kodra e Madhe - Qafa e Arrës - Laku i Hithit -. Kunora e Trunit - Guri i Leprit - Guri i Bletës - Guri i Xhu­dhijvet: kullosë fort e mirë, por curr i rrezikshem; këtu then qafen shpesh gjaja e gjallë. - Livadhi i Pelavet: motit qitshin kuaJt në Bjeshkë e i lejshin vetun ditë e natë. U kishin goditë nji kësollë e aty u mblidhshin me f jetë naten e u str.ukshin kur ishte mot i lig. Nji natë krajate (dallke) ken kan rrasë mbrendë; duhija paska pasë mshilë, deren, e kualt e shkretë cofë uni m brendë. prej këtej mbetë emni "Livadhi i Pelave". - Kroni i Gjyshes - Podi i Çar­dakut, afer Urës Berdhet e në tokë (hudud) të Mirëditës, gjanë e giatë kund 10 metra kuadrat, e jo ma. Ky vend gjindet mjedis të rrugës së madhe, qi dikur perpiqte Shkodren me Prizrend. Motit, kur të Parët e Kryeziut ja paten shitë tokët e atij krahi Mirëditës, ndalne per vedi ket grimë vehd. Tu podi i Çarda­kut dahen dy rrugët: Ne e djathten, ajo qi të çon kah Qafa e Malit, ne e rrmakten tjetra qi të sht jen në katund të Kryeziut.

 

TOPONOMASTIKË- FLETI

 

Feja e Lenës - Qafa e Hithit - Kunora e Dardhës, megje ­Prroni i Benës - Qafa e Malit - Qafa e Benës: shteg kalimi me ra në Kryezi; dimnit, shpesh xehet prej borës e akullit - Maja e Kroshit - Maja e Bilhil - Laki 1) i Kronjnavet - Shtupa e Majes së Malit - Prroni i Sulajt - Prrani i Xhaurrvet: këto dy prroje bijnë më nji tjeter, qi quhet "Olosk:ë", e shkon e mbaron në Dri. - Podi i Bjeshkës - Laki i Beqirit - Bokat e Majes - Brraka e Gojares - Krepi i ~adh - Podi i Stanit të Dervishit - Hija e Bjeshkës - Krahina 'e Xa.thit - Qafa e Ujit Verrë 2) - Stani i Zojës - Laki i Thanës - Kalaja.

 

                 

 

TOPONOMASTIKË- DARDHA

Farka - Te ka cofë ndeçka - Molla e Kuqe - Ujtë e Mirë: ku del surfull - Kroni i Verrishës - Kroni i Ftoftë - Kro­ni i Lerthit - Kroni i Shkaut - Livadhi më Qaftë - Qafa e Ujit - Hija e Bjetës: a gjetë bleta tuj endë - Livadhi i Ndre Nikës - Livadhi i Markukës - Kodra e Palaj t - Livadhi mbi Mullt ­Te ka thye magari qafen - Koshi i Shkenzavet - Pjashtogu ­Kunora e dardhës - Trungajë - Qafa e Shkambit - Kroni i Lavers - Torishta - Trojet e Hershme - Te ka thye Ndre

,ia e Dardhës - Prroni i Keq - Prroni i Ugotit - Lumi i Dardhës:

Me skaj të lumit, në fund të njaj kershit (shkambit) del nja'i krah ujë-surfull, qi nuk voglohet; as nuk shumohet kurr. Ka lugun guri sa 'i nieri giatë; shkojnë e lahen ndermjet të Shën Gjergjave, pse në ket kohë ka bolltisë (dalë) së pari, si thonë Malcorët. '

Austrjakët, t' a diktuemen, paten nisë me shkue e me ba bajë per shndet. - Kodra e Gjollve - Mrizi i Madanavet - Ara e Palës - Ara në Hijet - Kodra e Madhe - Fijet e Qerretit - _ Ara në Boket - Lkejzë - Te Guri i Farkës: Kan ndi Oren tuj perzi pa­ret - Guri i Kolë Ndout: Tu ky gur n'dikan Oren tuj perzi paret, vojtë me i a lypë, e kjo u paska pasë habitë menden më tjeter anë. N' atë ças pak a Kolë Ndou se i asht ndezë shpija e shkueka me efike. Këthyeka prep me gjith qen, e Iidhka në skaj të Gurit e niska me e thye. Kur çueka Zoti gjamë e vetimë per të këthjelltë, këta frigue e ikë e lanë atë vend pa gjetë gja - Qafa e Grisës - Kroni i Vat Nikës - Qafa e Ndoçelit - Shkallaç.
 

TOPONOMASTIKË. ARSTI

 

Kulla e Lekës: në breg të Drinit maje kodre. Ka mure të

rrxueme e temele. - Laku i Ojytetzës: këta, thonë, ka kenë heret Kulla e Lekë Dukagjinit - Maja e Thepit të Rrasës së Poshter. Këtu, si kallxojnë banorët e Arstit, asht kamba e Drangonit (kambë e madhe nieri). Per rreth gur, pyllë, lugina - Thepi i Rrasës s' E-

II Tuj ndeze qirln i zoti I shpls tha: NdimO. i Lumi Zot e Shejti Shen Nkolle I Te paçim rli ne aJre fande me na prapue gjitha rreziqet. me na prapue sherrln e Shejtanit e te inisanit (nieril)l per  Kodra e Artis st! Demt!s - Shpella e Madhe: e nAltë 10 bojë nieri, sa mos me i u pa kulmi; mOnd të rrinë mbr~ndë 300 kokrra berre e ka'i birë terthuer qi s' ka fund. Me hjedM gurin aty kQ këthehet teposhtë, ngiatt! tuj ni bukur shum e s' i ndihet krisma kur mrrin në fund - Thepi i Sokolavet - Prroni i Stanit (bjeshkë) - Lavra e Arstit: megjë me Iballe. Kt!tu asht nji Kerrsh, kQ shifen 4 gjurmt! kali me patkoj e thuma. Thonë ka shkelë Kali Drangue - Lugu i Paradhit - Suku i Vorrit të Hajmit - Ara e Koçakut: ligë dikur nji rob shpije me Ingatë njitse e qitë jashtë në koçak (kësollë). Suka e Arstit - Podi i Pruejës - Kulla e St a­nevet (maje) - Livadhi i Margjokës - Prosek (maje) - Shala e Madhe (bjeshkë) - Kroni i Mardushes: Këtu, si thonë, A nji arkë paresh; kan nisë m'e thye por s' i ka lanë vetima. Dikush ka pa Rojen kur i ka qitë në diell paret të Dielen e t:ndës (të Dielen e Larit) - Boka e Arstit - Çukbonë (bjeshkë) - Gjollëtafili ­Stani i Gegës - Prroni i Devës - Kodra e Peshkves.

Afer Kronit të Mardushes,· bjeshkë e Arstit, gjindet nji gur kater kandsh (qoshesh). sa 'i arkë e madhe. Tuj ruejt berret nji MiIiskais i ndrruem orësh (budallë) paska pasë pa hapët pare ari si zalli, e Oren tuj i mbledhë. Lutë Zotin me i a lanë hisen, e mbetë nji copë pare ari sa shplaka me vegë (rrfan~). Marrë atë pare e dalë në Gjakovë. Kur i a paskan pa, dashtë m'e çue në Gjygjë per m'e shterngue me kallxue të tjerat. Aj qitë be, e Ish ue; dhanë per atë pare 800 grosh (aso here), me gjithse ajo pare vyeke shum ma teper.

Ndie katundi i Miliskaut e Ishue me thye atë gur, por shkrepë rrfeja tri herë, e ata ba bisht e ikë me duer thatë. Mbas sish ardhë Iballja me thye mbë ta, por ndollë si perpara.

 

TOPONOMASTIKË Miliskau

 

Kulla e Stanevet - Qafa e Isen Markut - Savë (sukë) ­Shkambi i Tamës - Izhma - Kroni i Qopekut - Brija - Rrahishta – Kroni i Ftoftl - Senuç - Papw - Kroni i Balw Pepl!s - Kodra e Hysws - Hamallat - Kazaz - Shulla - Shpella e Ded Gjinit - Shpella e Kalbbtw - Arat e Këqija - Thepi i Me­sës - Guri i Hutit - Lmajë - Hamalla e Madhe - Lumi i Mi­Iiskaut - Shpella e Zezë – Lugje, Hurdha e Hordopit - Qafa e Ali Memës - Kroni i Savës - Shpella e Makdedës - Lumi i Kuq - Prroni i Lamit -, Prroni i Papws - Prroni i Gurravet, ­Prroni i Mesës - Shpellat e Kuqe: ketu thonë se janë Shtagat e Lekë Dukagjinit tw kryqzueme; janë nji meter gjatw. Ulë Leka vetë me kosh e vue në kerrsh (shkamb i gjallë).

 

TOPONOMASTlKE: APRRIPA E KEQE

 

Megja e Miliskaut - Qafa e Aprripës       
Maja e Ashtës

Kroni i Mustafës - Aprripa e Eper (kCi kan stanet e verës) ­Maja e Utit -Gurra e Gatë - Kroni i Shkozës - Lumi i Ma­gfupit - Guri i Pjepishtës, - Krojezt (qi dalin më njanen anë e më tjetren të Mrizit) - Ara e Uk Malës - Padi i Serimit - Ko­dra e Makgjonit - Vrelladelujit (qet ujë shum per vadë e të pim)

- Kodra e Vneshtve - Kodra e Ndue Buçës -:- Kizhi - Prosiqe - Guri i Harushës (shpella ka ka pasë ndejë Harusha) - çopegu: (Kt a a kenë motis nji krue rrethue me mriza. Në verë dalë barit me gja të gjallë, xanë nder veti e vra, tuj kenë kumbarë nder veti. Nji çika ndolli;! tuj qethë berret. Kahë i u prish ka zemra per vrasë të vëllazenvet, namka kruen edhe i vCtka grykës së gurrës leshin e xanka ujin. Aty e mbrapa jo dalë ma pikë uji me e nj oftë si asht, por vojtë e shperthye në Hardop (Mil iska) shi në breg të .Iu­mit, e gjysa tjeter gadi në fund t' Aprripës, afer bregut të Drinit, kështU qi në kurrnjanen anë s' perdoret per vadë, pse teper poshtë. Tesh vonë janë keni;! mundue me e xjerrë ket ujë kCi ii kenë 'heret, por të mrrijtmen tu toka e ritueme, paskan pasë këthye tu shpijat me ndjet me ki;!thye prap. Por naten pa andrra të mndershme e jo këthye tjeter) - Curri i Madh - Curri i Shkypes - Curri i Bjetës - Kodra e Livadhit - Mrizi i Lmashkut - Mrizi' i Dedës ­Kodra e Shisavet - Ara e Delis - Gjalli:!t e Hajdar Ukës - Ko­dra e Shanit - Bomiri i Kelës - Currat e Bardhë - Thika e Harapit - Curri i Brenit - Currat e Kryqit - Lugu i Keq

Qafa·e Lugut të Binit - Shpella e Lunderzes (shpellë e giatë buzë Drini) - Rrethakolli - Lugu i Currit të Shkypes.

. Guri i Kromës. Gjindet në breg të Drinit. Kur i hin kujë zhuga (kroma), marrin asi guri të shkrythtë, e shtinë e e lanë n' undyrë 6 dit, mandej lyhen me te e shndoshen pa tjeter. Ka gur të verdhë qi vije per mashkuj e gur të kuq per femna. Këtu nji Shoqni Hin­glize, nen Drejtimin e z. Ingjenjer Smith, ka nisë qysh vjet në verë (1931). veprimet e germimevet per gjetje mademi. Thonë se ketupari e per rreth gjindet madem' arit, argjandi, bakrit, surfulli, zhive e hekuri.